ابو القاسم سلطانى
74
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
مهمترين و اصلىترين خاصيت گياه بهعنوان قابض ، عمل هموستاتيك آن مىباشد كه قادر است به سرعت خونريزيهاى داخلى و خارجى و خونريزيهاى فواصل عادت ماهانه قبل از سن بلوغ و آغاز يائسگى را متوقف نمايد و با اثر روى عضلات صاف رحم خونروى زياد عادت ماهانه را تنظيم نمايد . موارد مصرف درمانى : گياه كاربرد ويژهاى به منظور تحريك سيكل ماهانه و در كنار آن پيشگيرى از خونروى بيش از اندازه را دارد و در خونريزى زياد قاعدگى مزمن ، خونريزيهاى رحمى ، لكوره احتقانى ، خونريزى در فواصل قاعدگى بهويژه در سنين پيش از يائسگى ، خونريزى ناگهانى مويرگها ، تومورهاى فيبروئيد خونريز ، هماتورى ، خونريزى معده و روده ، خون دماغ عودكننده ، هموروئيد خونريز ، استفراغ خونى ، خلط خونى كاملا موثر مىباشد . اثر ضد خونريزى گياه را بيشتر مربوط به كولين يا بورسين مىدانند كه به مقدار يك درصد در گياه وجود دارد . همچنين گياه بهعنوان يك مدر ملايم بهويژه هنگامى كه احتباس آب در بدن به علت مشكلات كليوى باشد ، ناراحتىهاى كليوى با منشاء آتونيك ، بىاختيارى ، سيستيت و هنگامى كه ادرار داراى رسوب فسفات زياد باشد ، سنگهاى كليوى و به منظور تقويت معده در سوءهاضمه ناشى از ضعف معده و بهعنوان قابض در اسهال مورد مصرف دارد . از گياه بهطور موضعى به صورت لوسيون ، پماد جهت زخم ، زردزخم ، ماهيچههاى آسيبديده ، كوفته و مفاصل رماتيسمى و آتروفى دست و پا استفاده مىشود . در چين از آن جهت درمان عفونت چشم استفاده مىشود . مصارف غير درمانى : در بهار از برگهاى تازه گياه به شكل سالاد استفاده مىنمايند و چون به صورت تازه داراى مقدار زيادى اسانس سولفوره و ويتامين C مىباشد خاصيت آنتى اسكوربوتيك داشته و يك مقوى محسوب مىشود . مخلوط آن با اسفناج هضم اسفناج را آسان كرده و از سنگينى و انسداد روده ناشى از آهن موجود در آن كه براى بسيارى از افراد غير قابل هضم است جلوگيرى مىكند . پرندگان نيز تخمهاى اين گياه را بسيار دوست دارند و در مخلوط دانههائى كه به صورت تجارى براى طيور بستهبندى مىشود مقدارى از اين تخمها را مىتوان يافت . اشكال داروئى : 1 - دمكرده 100 گرم گياه تازه يا 30 تا 60 گرم گياه خشك براى يك روز مصرف كه قبل از غذا در افزايش خون قاعدگى ، سختى وقوع قاعدگى و خونريزى رحمى نوشيده مىشود . 2 - جوشانده : 50 گرم گياه خشك را به مدت 1 تا 2 ساعت در يك ليتر آب سرد خيس كرده سپس آن را تا حد جوش حرارت داده يك دقيقه مىجوشانيم و مىگذاريم 10 الى 15 دقيقه بماند .